Posted on

Σκέψεις του καθ. Hogarth με αφορμή την απονομή του φετινού Νόμπελ Οικονομικών στον καθ. Thaler

Αυτό το άρθρο δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στο The Barcelona GSE Voice.

Ο καθηγητής του Universitat Pompeu Fabra και ομότιμος ερευνητής καθηγητής του Barcelona Graduate School of Economics Robin M. Hogarth μοιράζεται μερικές σκέψεις με αφορμή τη βράβευση του καθηγητή Thaler με το φετινό Nobel οικονομικών.

Ποια θεωρείτε τη σημαντικότερη προσφορά του καθηγητή Thaler;

Καθ. Hogarth: “Είμαι πολύ χαρούμενος που ο Thaler πήρε το Νόμπελ, διότι αυτό δείχνει πως τα συμπεριφορικά οικονομικά πρέπει να αντιμετωπίζονται σοβαρά. Ο Thaler έχει κάνει το πεδίο πιο δημοφιλές και δύο από τα βιβλία του είναι αρκετά ενδιαφέροντα. Παρόλο που από ακαδημαϊκή άποψη το «Nudge» μπορεί να μην είναι τόσο δυνατό, τόσο στο «Nudge» όσο και στο «Misbehaving», χρησιμοποιώντας απλή γλώσσα ο Thaler έχει καταφέρει να κάνει τα συμπεριφορικά οικονομικά προσιτά και κατανοητά από το ευρύ κοινό. Η δουλειά του Thaler έχει επίσης ωθήσει τη δημιουργία πρωτοβουλιών-δομών nudge στο Ηνωμένο Βασίλειο και στις ΗΠΑ.”

Ο καθηγητής Thaler έχει συμβάλει σε μεγάλο βαθμό στη διάδοση των συμπεριφορικών οικονομικών καταδεικνύοντας τη γνώση που μπορούν να προσφέρουν σε πρακτικά ζητήματα και ζητήματα κρατικής πολιτικής, ιδιαίτερα μέσα από τη χρήση του nudge. Βέβαια, όπως συμβαίνει συνήθως με την έρευνα που ασκεί σημαντική επιρροή, η δουλειά του καθηγητή Thaler έχει δεχθεί αμφισβήτηση με αυτό που αποκαλείται  «φιλελεύθερος πατερναλισμός» (libertarian paternalism) να δέχεται κριτική. Ανησυχία έχει εκφρασθεί τόσο ως προς την ελευθερία επιλογής (π.χ. Mitchell, 2005. Veetil, 2011) όσο και ως προς το αν οι πατερναλιστικές πολιτικές είναι αποτελεσματικές ή βέλτιστες (π.χ., Rachlinski, 2003. Mitchell, 2005. Glaeser, 2006).

Πώς πιστεύετε ότι οι ανησυχίες σχετικά με τη χρήση του nudge μπορούν να περιοριστούν; Πιστεύετε πως πρέπει να αναπτυχθεί ένα ρυθμιστικό πλαίσιο όσον αφορά στην εφαρμογή του nudge;

Καθ. Hogarth: “Ο Thaler και οι συνεργάτες ερευνητές του έχουν υποστηρίξει το nudge χρησιμοποιώντας τον όρο «φιλελεύθερος πατερναλισμός». Αν και δεν νομίζω πως ο όρος έχει ιδιαίτερο νόημα, δεν θεωρώ λάθος οι κυβερνήσεις να υποστηρίζουν πως ορισμένα πράγματα είναι καλύτερα για τους ανθρώπους από άλλα. Οι διαφημιστές το κάνουν συνεχώς.

Σε ορισμένες χώρες της ΕΕ οι περισσότεροι άνθρωποι αρνούνται τη δωρεά οργάνων μετά θάνατο, ενώ σε άλλες υπάρχει σχεδόν πλήρης αποδοχή. Ο λόγος είναι ότι στις τελευταίες η προεπιλογή (default) που υπάρχει στο δίπλωμα οδήγησης είναι πως το άτομο αποδέχεται τη δωρεά. Δεν βλέπω πως υπάρχει κάτι λάθος με αυτό. Εφόσον πρέπει να υπάρχει κάποια προεπιλογή, γιατί να μην είναι εκείνη που κατά μέσο όρο είναι πιο ωφέλιμη για όλους; Δεδομένου ότι μπορεί κανείς να αρνηθεί την προεπιλογή αν το επιθυμεί. Οι κυβερνήσεις πρέπει να μπορούν να χρησιμοποιούν όση γνώση προσφέρουν οι κοινωνικές επιστήμες. Αφού υπάρχει χρήσιμη γνώση, γιατί να την αγνοήσουμε; Είτε προέρχεται από την κοινωνιολογία, την ψυχολογία, την ανθρωπολογία, τα οικονομικά ή οποιαδήποτε άλλη επιστήμη, πρέπει να την χρησιμοποιούμε, εφόσον είναι ωφέλιμο για την κοινωνία.

Δεν νομίζω ότι υπάρχει ανάγκη ανάπτυξης ρυθμιστικού πλαισίου σχετικά με την εφαρμογή του nudge. Δεν πρέπει κανείς να ρυθμίζει τον τρόπο με τον οποίο οι διαφημιστές διαφημίζουν τα προϊόντα, εφόσον λένε την αλήθεια. Έτσι, πρέπει να επιτρέπεται και στις κυβερνήσεις και τους οργανισμούς να σχεδιάζουν το πλαίσιο μέσα στο οποίο οι άνθρωποι κάνουν επιλογές˙ απλώς αυτό πρέπει να γίνεται με ειλικρίνεια και να καθίσταται σαφές.”

Υπάρχουν άλλες σκέψεις που θα θέλατε να μοιραστείτε με αφορμή το φετινό βραβείο Νόμπελ στα οικονομικά;

Καθ. Hogarth: “Ένα ενδιαφέρον στοιχείο του έργου του Thaler είναι ότι έχει καταφέρει να αναπτύξει σημαντική επιρροή χωρίς εκτεταμένη χρήση πολύπλοκων μαθηματικών. Το άλλο σχόλιο που θα ήθελα να κάνω είναι πως ο Thaler οφείλει πολλά στους Tversky και Kahneman. Η Θεωρία της Προοπτικής (Prospect Theory) πρόσφερε το πλαίσιο μέσα στο οποίο ο Thaler μπόρεσε να εξηγήσει αυτά που σκέφτηκε.”

Ευχαριστώ θερμά τον καθηγητή Hogarth που μοιράστηκε τις σκέψεις του μαζί μου.

 

Βιβλιογραφία

Glaeser, E. L. (2006). Paternalism and Psychology. The University of Chicago Law Review, 73(1):133-156

Mitchell, G. (2005). Libertarian Paternalism Is an Oxymoron. Northwestern University Law Review, 99(3):1245-1277.

Rachlinski, Jeffrey J. (2003). The Uncertain Psychological Case for Paternalism. Northwestern University Law Review, 93(3):1165-1225.

Veetil, V.P. (2011). Libertarian paternalism is an oxymoron: an essay in defence of liberty. European Journal of Law and Economics, 31: 321-334.

 

Αυτό το άρθρο δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στο The Barcelona GSE Voice.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *